جف دین و مغزهای متفکر گوگل استارتاپ خود را برای تسریع کشفیات علمی راه انداختند
جدایی جف دین از گوگل پس از نزدیک به سه دهه و همراهی او با چهرههای کلیدی هوش مصنوعی، زنگ آغاز تحولی بزرگ در خودکارسازی فرایند تحقیقات علمی را به صدا درآورده است.
جف دین و دیگر محققان ارشد هوش مصنوعی گوگل استارتاپ خود را راهاندازی کردند
شاید برای بسیاری از علاقهمندان به فناوری در ایران، نام جف دین یادآور پیشرفتهای زیرساختی گوگل و مدلهای هوش مصنوعی مانند جمینای باشد. اکنون این چهره افسانهای پس از ۲۷ سال فعالیت در گوگل، از این غول جستجو جدا شده تا استارتاپ جدیدی را با هدف بهکارگیری هوش مصنوعی در خدمت کشفیات علمی تأسیس کند.
بر اساس گزارش TechCrunch، جف دین (Jeff Dean) که از کارمندان شماره ۳۰ گوگل بود، بههمراه تیمی از برترین پژوهشگران هوش مصنوعی این شرکت، استارتاپی به نام Discovery Loop را پایهگذاری کردهاند. این استارتاپ که بهعنوان یک «شرکت ذینفع عمومی» (Public Benefit Corporation) ثبت شده، مأموریت خود را شتاببخشی به تحقیقات علمی با استفاده از الگوریتمهای پیشرفته هوش مصنوعی تعریف کرده است.
همبنیانگذاران Discovery Loop چهرههایی نیستند که بهسادگی بتوان از اهمیتشان در دنیای فناوری گذشت. در کنار دین، سانجی گماوات (Sanjay Ghemawat) مهندس ارشد و از اعضای قدیمی گوگل، کوئوک لی (Quoc Le) از بنیانگذاران اولیه تیم گوگل برین (Google Brain) و اریول وینیالس (Oriol Vinyals) از دانشمندان ارشد دیپمایند (DeepMind) قرار دارند. بنا بر اعلام، دین مدیریت عامل (CEO) این استارتاپ را بر عهده خواهد داشت.
مأموریت: خودکارسازی فرایند تجربی
Discovery Loop قصد دارد با بهرهگیری از الگوریتمهای قدرتمند، فرایند «حلقه تجربی» (Experimental Loop) را که پژوهشگران در علوم مختلف طی میکنند، بهطور چشمگیری تسریع کند. این استارتاپ برنامه دارد تا هزاران آزمایش را بهطور همزمان طراحی، اجرا و تحلیل کند تا وابستگی به تکرارهای کند انسانی کاهش یابد. در بیانیه رسمی این شرکت آمده است: «در حالی که علم و مهندسی در سدههای گذشته پیشرفتهای خارقالعادهای برای جامعه به ارمغان آوردهاند، این پیشرفتها به طور سنتی بر تکرارهای متوالی و کند انسانی متکی بودهاند که به گلوگاهی تبدیل شده است. دیسکاوری لوپ سیستمهای هوش مصنوعی پیشرفتهای توسعه میدهد که با استفاده از مقیاس عظیم محاسباتی، سرعت و کارایی نوآوری را از طریق خودکارسازی کامل حلقههای آزمایشی دگرگون میکند.»
یکی از اهداف بلندپروازانه این استارتاپ، حرکت به سمت «خوداصلاحی بازگشتی» (Recursive Self-Improvement) است؛ یعنی ساخت هوش مصنوعیای که بتواند بدون دخالت مستقیم انسان، نسخههای قویتری از خودش ایجاد کند. چنین رویکردی میتواند مرزهای اکتشافات علمی را جابهجا کند.
حمایت مالی قابل توجه
جذب سرمایه اولیه Discovery Loop نشاندهنده اعتماد سرمایهگذاران خطرپذیر به این تیم است. مبلغ دقیق جمعآوریشده هنوز فاش نشده، اما اعلام شده که دور مالی نخست با رهبری مشترک Radical Ventures و Khosla Ventures و با مشارکت Kleiner Perkins، Lightspeed و Doerr Capital انجام شده است. نکته جالب اینکه گوگل (شرکت مادر آلفابت) نیز در این دور سرمایهگذاری مشارکت داشته است.
جف دین در گفتوگو با نیویورک تایمز تصریح کرد: «ما فرصت را در این میبینیم که هوش مصنوعی حلقه تجربیای را که تاکنون کاملاً متکی به انسان بوده، خودکار کند. این کار کمیت و کیفیت آزمایشها را بالا میبرد و به پیشرفتها و جهشهای علمی منجر میشود.»
تیم بنیانگذار نیز در بیانیهای مشترک اظهار داشتند: «مرز بزرگ بعدی هوش مصنوعی این نیست که فقط به پرسشها پاسخ دهد، بلکه باید دست به اکتشاف بزند. ما میتوانیم با شتابدهی بنیادین به شیوه انجام تحقیقات مهندسی و علمی، مزایای فناوریهای تحولآفرین را خیلی زودتر به جهان عرضه کنیم.»
چه تأثیری بر دنیای علم و فناوری خواهد داشت؟
اگرچه استفاده از هوش مصنوعی برای تسریع علم سالهاست که در جوامع تحقیقاتی مطرح است، اما تاکنون کمتر شاهد نمونههای تجاری موفق آن بودهایم. حرکت جسورانه تیمی با سابقه درخشان در گوگل میتواند نقطه عطفی باشد. برای فناوران و محققان ایرانی که از نزدیک پیشرفتهای جهانی هوش مصنوعی را دنبال میکنند، این خبر نشان میدهد که مرزهای کارآفرینی علمی هرگز متوقف نمیشود و حتی برترین مهندسان ارشد نیز برای تحقق رؤیاهای خود مسیرهای جدیدی را میگشایند.
شاید به زودی شاهد جهشهایی در حوزههایی مانند داروسازی، علم مواد و فیزیک باشیم که ریشه در خودکارسازی آزمایشها دارند. Discovery Loop میخواهد علم را از فرایندی خطی و پرهزینه به جریانی پویا و مقیاسپذیر تبدیل کند.