پیش‌بینی آب‌وهوای دقیق با هوش مصنوعی؛ استارتاپ WindBorne در مسیر درآمدزایی

با پیشرفت‌های اخیر در یادگیری عمیق، مدل‌های هوش مصنوعی اکنون قادرند پیش‌بینی‌های آب‌وهوایی را روی لپ‌تاپ انجام دهند، کاری که پیش‌تر تنها با ابررایانه‌ها ممکن بود. این تحول، درهای تازه‌ای به روی استارتاپ‌های هواشناسی گشوده است. یکی از این شرکت‌ها، WindBorne Systems، به‌تازگی ۳۷ میلیون دلار سرمایه در دور Series B جذب کرده تا شبکه بالن‌های هواشناسی و مدل‌های پیش‌بینی مبتنی بر هوش مصنوعی خود را گسترش دهد. به گزارش تک‌کرانچ، ارزش این استارتاپ پس از این دور سرمایه‌گذاری به ۲۵۰ میلیون دلار رسیده است.

WindBorne که در سال ۲۰۱۹ تأسیس شد، با ایده جمع‌آوری داده‌های هواشناسی از طریق بالن‌های کم‌هزینه و با دوام بالا شروع به کار کرد. این بالن‌ها که طولانی‌ترین پرواز را در میان بالن‌های هواشناسی جهان دارند، به حسگرهایی مجهزند که می‌توانند اطلاعات حیاتی را از نقاط دوردست مانند چشم طوفان‌ها جمع‌آوری کنند. نکته کلیدی این است که با ظهور مدل‌های هوش مصنوعی پیش‌بینی آب‌وهوا در چهار سال گذشته، این شرکت توانسته پیش‌بینی‌های اختصاصی خود را تولید کند؛ کاری که قبلاً به دلیل هزینه بالای ابررایانه‌ها از عهده اکثر شرکت‌های خصوصی خارج بود.

جان دین، مدیرعامل WindBorne، شبکه بالن‌های این شرکت را «سیستم عصبی سیاره‌ای» می‌نامد. این شبکه شامل حدود ۶۰۰ بالن است که به‌طور همزمان از ۲۰ نقطه پرتاب در سراسر جهان به پرواز درمی‌آیند. داده‌های جمع‌آوری‌شده همراه با اطلاعات آژانس‌های هواشناسی دولتی، خوراک مدل هوش مصنوعی این استارتاپ را تشکیل می‌دهند. دین می‌گوید: «ما نشان دادیم که افزودن داده‌های بالن به پیش‌بینی‌ها، دقت را بیشتر می‌کند و ارزش هر نقطه داده از ماهواره‌ها هم بالاتر است.» این برتری، یک خندق رقابتی (moat) برای WindBorne ایجاد کرده است.

مشتریان فعلی این شرکت عمدتاً سازمان‌های دولتی هستند؛ سازمان ملی هواشناسی آمریکا داده‌های آن را می‌خرد و نیروی هوایی و دریایی این کشور از طریق همکاری‌های تحقیقاتی، بودجه توسعه مدل‌های قابل اجرا روی کشتی‌ها با اتصال متناوب را تأمین می‌کنند. اما هدف بعدی، ورود به بخش تجاری است: سرمایه‌های جدید صرف ساخت تیم فروش و بازاریابی برای جذب مشتریان خصوصی، از جمله صندوق‌های سرمایه‌گذاری که از داده‌های آب‌وهوا برای پیش‌بینی قیمت کالاها استفاده می‌کنند، خواهد شد.

چالش اصلی اینجاست: در دهه گذشته استارتاپ‌های زیادی تلاش کردند با شبکه‌های ماهواره‌ای یا حسگری، داده‌های محیطی بفروشند، اما نفوذ به بخش خصوصی دشوار بود، زیرا استخراج ارزش از این داده‌ها نیازمند تخصص و فرآیندهای جاافتاده است. اغلب این شرکت‌ها به مشتریان دولتی که عادت به استفاده از این داده‌ها دارند، متکی ماندند. با این حال، سالونی مولتانی، شریک سرمایه‌گذاری در گالوانیز، معتقد است هوش مصنوعی معادله را تغییر می‌دهد: «ادغام پیش‌بینی‌های آب‌وهوا در تصمیم‌گیری‌های تجاری همیشه گران و دشوار بود. هوش مصنوعی این را آسان‌تر می‌کند و پیش‌بینی‌های بهتر، این تلاش را ارزشمند می‌سازد.»

برای ایران، کشوری با اقلیم متنوع و وابستگی زیاد به کشاورزی، انرژی و مدیریت منابع آب، چنین فناوری‌هایی می‌تواند بسیار راهگشا باشد. تصور کنید مدل‌های مشابهی با داده‌های محلی بتوانند وقوع سیل، خشکسالی یا سرمازدگی را با دقت بالا پیش‌بینی کنند. هرچند دسترسی به فناوری‌های پیشرفته ممکن است با محدودیت‌هایی روبرو باشد، اما الگوی WindBorne نشان می‌دهد که می‌توان با ترکیب سخت‌افزار کم‌هزینه و نرم‌افزار هوش مصنوعی، سیستم‌های پیش‌بینی بومی ساخت. استارتاپ‌های ایرانی فعال در حوزه کشاورزی هوشمند یا مدیریت بحران می‌توانند از این رویکرد الهام بگیرند.

WindBorne با سرمایه جدید خود به دنبال اثبات این است که پیش‌بینی آب‌وهوا می‌تواند یک کسب‌وکار پرسود باشد. اگر موفق شود، شاید شاهد نسلی از استارتاپ‌های هواشناسی باشیم که نه تنها دقت را بالا می‌برند، بلکه این داده‌ها را به تصمیم‌های تجاری و روزمره مردم گره می‌زنند.